Soorten nepnieuws
Het ontwikkelen van de mediageletterdheid van kinderen
Help kinderen de verschillende soorten misleidende informatie online te herkennen en hoe ze feiten kunnen controleren, zodat ze hun vaardigheden op het gebied van mediageletterdheid kunnen ontwikkelen.
Wat is mediageletterdheid?
Mediageletterdheid is het vermogen om informatie die je online tegenkomt te beoordelen. Dit betekent herkennen wanneer iets lezers kan misleiden (des- of desinformatie) of bedoeld is om ergens de draak mee te steken (satire).
Het is geen vaardigheid die kinderen altijd van nature hebben, dus het is belangrijk om hen de middelen te geven om feiten te checken of om ondersteuning te vragen. Naarmate kinderen groeien en deze vaardigheid oefenen, zullen ze leren om voorzichtig om te gaan met informatie die ze online zien. Dit kan daarom helpen de verspreiding van misleidende en potentieel schadelijke informatie online te stoppen.
Soorten misleidende informatie
Misleidende informatie is er in vele soorten en maten. Het hebben van goede vaardigheden op het gebied van mediageletterdheid kan kinderen helpen te beoordelen of informatie feitelijk of misleidend is. Hieronder volgen veelvoorkomende vormen van misleidende informatie.
Wat is nep nieuws?
Nepnieuws verwees ooit naar nieuwsbronnen die valse informatie deelden. De betekenis ervan is de afgelopen jaren echter enigszins veranderd. Vaak is 'nepnieuws' een term die wordt gebruikt om zelfs legitieme bronnen af te wijzen vanwege onenigheid. Als zodanig is ‘nepnieuws’ een verwarrende term.
Bedrieglijke nieuwssites
Imposter-nieuwssites (of nepkranten) zijn websites die op standaardnieuwssites lijken. Ze tonen echter vaak informatie, afbeeldingen en video's die lezers misleiden. Soms wordt deze inhoud aangepast aan het verhaal dat de site naar voren brengt, terwijl de informatie op andere momenten reëel is, maar feitelijk niet recent of relevant voor actuele gebeurtenissen.
Door de mediageletterdheid van kinderen te ontwikkelen, kunnen ze herkennen wanneer en hoe ze deze bronnen op feiten moeten controleren.
Wat is satirenieuws?
Satirenieuws is een soort komedie waarin de actualiteit belachelijk wordt gemaakt. Deze websites onderscheiden zich van bedrieglijke nieuwssites omdat ze vaak transparant zijn over hun doel, wat u meestal kunt zien in de secties 'Over' of 'Veelgestelde vragen'. Nieuwssites van bedriegers zullen vaak beweren dat ze feitelijk zijn.
Soms beschouwen gebruikers online een satirisch verhaal als waarheid, wat kan leiden tot de verspreiding van verkeerde informatie.
Wat is clickbait?
Clickbait is inhoud die bedoeld is om mensen aan te moedigen op de link, video of afbeelding te klikken. Het is een populaire manier voor websites om bezoekers te trekken op sociale media of op platforms voor het delen van video's zoals YouTube. Vaak staat de inhoud in de miniatuur niet daadwerkelijk in de link waarop gebruikers klikken.
Veel voorkomende vormen van clickbait zijn onder meer:
- onvolledige tekst: websites kunnen een screenshot van een verhaal weergeven, maar het einde afsnijden zodat gebruikers kunnen klikken.
- schandalige claims of afbeeldingen: adverteerders kunnen iets opnemen dat zo vreemd lijkt dat mensen erop willen klikken om het hele verhaal te zien of op het bericht zullen reageren.
- hacks of 'gemakkelijke' ambachten: vooral in video's laten thumbnails iets belachelijks zien dat mensen aanmoedigt om te klikken en te reageren.
- lange video's die niets opleveren: deze video's bevatten mogelijk een hack of een verhaal dat kijkers boeit die kijken naar de beloning. Na een tijdje kijken realiseren gebruikers zich echter dat de beloning niet komt en zullen ze vaak klagen in de reacties. Door deze betrokkenheid krijgen accounts meer zichtbaarheid en betrokkenheid, wat kan helpen bij het genereren van inkomsten.
Wat zijn deepfakes?
Deepfakes zijn video's met digitaal gewijzigde versies van mensen. Vaak zijn dit publieke figuren die veranderd zijn om iets te zeggen of te doen wat ze eigenlijk niet zouden zeggen of doen. Veel deepfakes gebruiken kunstmatige intelligentie om realistische video's te maken die mensen kunnen laten geloven dat ze echt zijn.
Door mediageletterdheid te ontwikkelen, kunnen kinderen herkennen wanneer een video hen kan misleiden. Dit zijn enkele vragen die u kunt stellen als u een video bekijkt die mogelijk een deepfake bevat:
- gedraagt de persoon zich anders dan normaal?
- Kan de boodschap of het beeld boosheid of boosheid veroorzaken?
- Kan de boodschap van deze video schadelijk zijn voor een persoon of groep mensen?
Hoe weet u of een advertentie oplichting is?
Sociale media-apps of -sites kunnen advertenties weergeven die niet betrouwbaar zijn. Gebruikers moeten oplichtingsadvertenties melden, zodat het platform deze adverteerders kan verbieden. Veel voorkomende aanwijzingen dat een advertentie oplichterij is, zijn onder meer:
- dure spullen voor goedkoop
- onbekende winkels of accounts
- slechte recensies op sites als Trustpilot
- opmerkingen waarin de zwendel wordt aangekaart
Lees meer over de soorten oplichting waarmee jongeren online te maken kunnen krijgen.
Wat zijn sokpop-accounts?
Sokpoppenaccounts zijn gebruikers van sociale media of pagina's die zich voordoen als publieke figuren. Ze kunnen de publieke opinie over dit cijfer gebruiken om misleidende informatie te delen. Het kan verwarring veroorzaken en tot schade leiden, afhankelijk van de gedeelde berichten. Kinderen moeten sokpopaccounts melden op het platform.
Hoe mediageletterdheid te ontwikkelen
Het opbouwen van vaardigheden op het gebied van mediageletterdheid kost tijd en is niet iets dat onmiddellijk kan gebeuren. Kinderen leren informatie beoordelen naarmate ze groeien, dus het is belangrijk om deze vaardigheden regelmatig te versterken. Hier zijn enkele tips om te helpen:
Creëer een routine voor nieuwe informatie
Bepaal samen met uw kind welke stappen het kan ondernemen als het nieuwe informatie tegenkomt. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen dat ze informatie met twee verschillende bronnen moeten bevestigen. Zie de onderstaande gids voor bronnen die ze kunnen gebruiken. Anders moeten ze misschien met u praten als ze het niet zeker weten.
Praat regelmatig over nieuws
Vraag kinderen wat ze weten over populaire nieuwsverhalen en waar ze hun informatie vandaan hebben. Misschien kom je erachter dat zij eigenlijk meer over een onderwerp weten dan jij! Het is ook een geweldige manier om te praten over moeilijke nieuwsverhalen die voor veel verdeeldheid zorgen, om zo hun mediageletterdheid en begrip te ondersteunen.
Ouders delen hun ervaringen
- “Als we vragen waar de informatie vandaan komt, blijkt het TikTok! "
- "We praten nog steeds over politiek en wereldgebeurtenissen, ze krijgt alleen informatie over die dingen van verschillende plaatsen."
- “We gingen zitten en ik wees erop dat die berichten en ideeën volkomen vals waren.”
- “Het is nu belangrijker dat we praten over nepnieuws en wat een betrouwbare informatiebron is.”
Oefen mediageletterdheid
Gebruik echte verhalen of berichten op sociale media waarin nieuws wordt gedeeld en vraag kinderen om erachter te komen of het betrouwbaar is. U kunt ook tools zoals de onze gebruiken Vind de valse quizzen om kinderen te helpen deze vaardigheden op het gebied van mediageletterdheid te ontwikkelen.
