Krytyczne myślenie to jedna z najważniejszych umiejętności, jakich potrzebuje dziecko korzystające z internetu. Skorzystaj z tego poradnika, aby wesprzeć swoje dziecko z dodatkowymi potrzebami w rozwijaniu tej umiejętności, zapewniając mu bezpieczniejsze korzystanie z internetu.
Niektóre schorzenia mogą utrudniać dzieciom krytyczne myślenie. Jeśli Twoje dziecko często zachowuje się impulsywnie, ma trudności z odbieraniem sygnałów społecznych lub przetwarzaniem informacji, krytyczne myślenie przed podjęciem działania może być trudne.
Dziecko ze szczególnymi potrzebami może potrzebować wsparcia w zakresie:
Zrozumienie, co oznacza myślenie krytyczne;
Zatrzymanie się przed podjęciem działania;
Zdając sobie sprawę, że przyjaciele i bliscy mogą robić lub mówić rzeczy szkodliwe;
Postrzeganie ludzi i treści online jako prawdziwych i reaktywnych.
Kształtowanie nawyków sprawdzania faktów
Zamiast zachęcać do „krytycznego myślenia”, opracuj proces weryfikacji faktów. To pomoże Twojemu dziecku wykonać zadanie bez konieczności polegania na jego zrozumieniu treści.
Zapoznaj się z poniższymi sugestiami i znajdź strategie, które najlepiej sprawdzą się w przypadku Twojej rodziny.
Ustal zasadę, że za każdym razem, gdy Twoje dziecko zetknie się z nową informacją, musi znaleźć dwa dodatkowe źródła, które ją potwierdzają. Musi to zrobić, zanim uwierzy w nową informację lub się nią podzieli.
Jeśli ktoś skontaktuje się z Twoim dzieckiem, podając się za kogoś, kogo zna, pytania śledcze mogą pomóc w wyeliminowaniu oszustów.
Pomyśl o pytaniach, na które obcy by nie odpowiedział. Na przykład, jeśli ktoś podaje się za kolegę z klasy, Twoje dziecko może zapytać: „Które zajęcia mamy jutro rano?”. Błędne odpowiedzi lub zmiana tematu sprawią, że Twoje dziecko przerwie rozmowę lub poprosi Cię o pomoc.
Wypisz sygnały, że treści lub osoby mogą nie być w pełni wiarygodne. Mogą to być treści, w których słowa są napisane WIELKIMI LITERAMI, np. „SZOKUJĄCE!”. Innym sygnałem ostrzegawczym mogą być influencerzy, którzy wywołują silne emocje, takie jak złość czy strach.
Umieść listę w widocznym miejscu, aby była przypomnienie podczas korzystania z ekranu.
Niezależnie od tego, jakie strategie wprowadzisz u swojego dziecka, pamiętaj, aby regularnie sprawdzać, jak sobie radzi. Wyrobienie sobie nowego nawyku lub sposobu przeglądania internetu może być trudne, dlatego regularne przypomnienia i rozmowy mogą okazać się pomocne.
Identyfikacja ryzykownych treści i osób
Niektóre dzieci ze specjalnymi potrzebami mają trudności z oceną ryzyka w internecie. W końcu ludzie mogą znaczyć więcej, niż mówią, a przekonujące treści mogą być ukrytym oszustwem.
Zapoznaj się z poniższymi przykładami, które pomogą Twojemu dziecku zrozumieć ryzyko i zagrożenia w Internecie. Wybierz strategię, która najlepiej odpowiada jego rozwojowi i potrzebom.
Przeglądaj internet lub wymyślaj przykłady faktów i opinii. Stwórz listę wszystkich przykładów i poproś dziecko, aby samo zdecydowało, które z nich są faktami, a które opiniami.
Porozmawiaj o ich odpowiedziach i uzasadnij swój wybór. Wyjaśnij wszelkie błędne założenia. Przypomnij im, że fakty można udowodnić naukowo, matematycznie lub historycznie. Opinie to to, co ludzie… myśleć o faktach.
Na pierwszy rzut oka, w modelach góry lodowej, informacje są pozytywne. Ale kiedy zagłębimy się w temat i dostrzeżemy negatywy, zaczynamy dostrzegać potencjalne szkody. A potem, jeśli zastanowimy się, „dlaczego” ktoś może chcieć udostępniać treści z tymi negatywnymi treściami, zaczynamy rozumieć, jak ryzykowne mogą być te treści.
Korzystając z wizualizacji góry lodowej, takiej jak ta w ten plan lekcji może pomóc.
Zapisz z dzieckiem, o jakie informacje można pytać. Może to być na przykład jego hobby, ulubione gry lub to, czy ma jakieś zwierzęta.
W osobnym miejscu zapisz informacje, o które nie wypada pytać. Może to być na przykład prośba o nagie lub częściowo nagie zdjęcia albo pytanie o szkołę, do której uczęszczają.
Jeśli ktoś zapyta Twoje dziecko o coś, co jest „nie w porządku”, musi przestać z nim rozmawiać i powiedzieć Ci o tym.
Wypróbuj różne strategie, aby pomóc dziecku rozwinąć umiejętność krytycznego myślenia. Nie musisz wypróbowywać wszystkich powyższych sugestii jednocześnie, ale rozważ wypróbowanie każdej z nich w innym czasie.
Zachęcanie do zatrzymywania się i pauzowania
Niektóre dzieci ze specjalnymi potrzebami mogą uznać umiejętność „pomyśl, zanim zaczniesz działać” za wyzwanie. Dlatego jest to umiejętność, którą należy rozwijać, powtarzać i wzmacniać, gdy dziecko korzysta z przestrzeni online.
Poniższe wskazówki mogą pomóc im rozwinąć tę umiejętność.
Stwórz listę czynności, na które Twoje dziecko musi poczekać i sprawdzić. Na przykład kontakt z nieznajomym, udostępnienie dziwnego linku lub wysłanie zdjęcia.
Jeśli Twoje dziecko natknie się na podobną sytuację, musi się z Tobą skontaktować. Rozważ umieszczenie w widocznym miejscu tych akcji „poczekaj i sprawdź”, aby o nich pamiętać.
Jeśli Twoje dziecko czuje się przytłoczone, zdezorientowane, niespokojne lub po prostu nie potrafi jasno myśleć, wzmacniaj w nim nawyk dystansu fizycznego. Może to oznaczać odłożenie urządzenia i wyjście na spacer.
To rozwiązanie może również zadziałać, jeśli zauważysz, że Twoje dziecko staje się bardziej pobudzone lub impulsywne. Zmiany fizyczne mogą uniemożliwić podjęcie działania bez dokładnego przemyślenia.
Wspólnie stwórzcie schemat działań, które mogą podjąć, oceniając informacje i decydując, czy warto w nie wierzyć i się nimi dzielić. Kroki mogą obejmować znalezienie dwóch nowych źródeł, sprawdzenie opinii innych osób i zapytanie Cię o zdanie.
Umieść ten element w miejscu, w którym Twoje dziecko często korzysta ze swojego urządzenia.
Niezależnie od tego, nad jakim nawykiem pracujesz, pamiętaj, że prawdopodobnie nie będzie to łatwe. Spodziewaj się sprzeciwu lub załamań, gdy pojawią się nowe nawyki. Konsekwentne wspieranie dziecka przez cały czas, którego potrzebuje, może ułatwić mu dorastanie i stawanie się bardziej samodzielnym.
Zamknij wideo