Sut i reoli lles digidol plant
Syniadau da i rieni
Mynnwch gyngor i helpu plant i ddatblygu strategaethau meddwl beirniadol, hunanreolaeth ac ymdopi i ddelio â risgiau ar-lein.
Yn y canllaw hwn
Beth yw lles digidol?
Yn syml, mae lles digidol yn cyfeirio at iechyd datblygiadol, emosiynol, corfforol a chymdeithasol plant ar-lein.
Lles datblygiadol
Mae lles datblygiadol yn cyfeirio at alluoedd gwybyddol a thwf personol plant. Mae hefyd yn cynnwys cyflawniad mewn addysg a dysgu ynghyd â chyfrifoldeb ariannol.
Gall lles datblygiadol cadarnhaol edrych fel:
- Defnyddio'r gofod ar-lein i ddysgu sgiliau newydd;
- Datblygu sgiliau meddwl, cydweithio a datrys problemau (fel gyda chwarae gemau fideo);
- Deall sut mae eu data yn cael ei ddefnyddio mewn mannau ar-lein;
- Gwneud gwaith cartref.
Fel rhan o helpu plant i wella eu lles datblygiadol, mae angen i rieni reoli risgiau o ddod i gysylltiad â chamwybodaeth, damcaniaethau cynllwynio a thorri diogelwch. Gallwch wneud hyn drwy eu helpu i ddatblygu eu sgiliau meddwl beirniadol a'u hannog i ymchwilio i honiadau ar eu pen eu hunain.
Lles emosiynol
Llesiant emosiynol yw gallu plentyn i ymdopi â straen a rhwystrau ar-lein. Mae'n golygu cael y lle a'r cyfle i ffynnu a dod o hyd i bwrpas ac ymreolaeth.
Gall lles emosiynol cadarnhaol edrych fel:
- Archwilio cyfleoedd ar gyfer creadigrwydd a hunanfynegiant;
- Meithrin hunan-ddilysiad a hunanwerth;
- Defnyddio apiau neu lwyfannau i'w helpu i gefnogi a rheoli eu hemosiynau;
- Cymryd rhan mewn gweithgareddau pleserus fel datblygu mewn bydoedd gemau fideo.
Er mwyn cefnogi lles emosiynol cadarnhaol, rhaid i rieni reoli risgiau hunanwerth isel, caethiwed a thrallod emosiynol. Mae radicaleiddio, hunan-niweidio ac amlygiad i bornograffi eithafol yn effeithio'n negyddol ar les emosiynol plant hefyd.
Lles corfforol
Mae lles corfforol yn ymwneud â diogelwch a iechyd corfforol. Gall hyn gynnwys datblygu sgiliau corfforol a mynediad at dechnoleg hygyrchedd.
Gall lles corfforol edrych fel:
- Cynnal cydbwysedd rhwng ymddygiadau eisteddog ac egnïol;
- Cael mynediad at dechnolegau cefnogol neu gynorthwyol;
- Defnyddio'r rhyngrwyd, gan gynnwys apiau a llwyfannau, i gefnogi dewisiadau ffordd iach o fyw;
- Rhannu neu ddysgu gweithgareddau er lles fel chwaraeon, ymarfer corff ac ymlacio.
Mae risgiau i lesiant corfforol y dylai rhieni edrych amdanynt yn cynnwys rhoi gweithgareddau eisteddog o flaen gweithgareddau corfforol. Gallai hefyd edrych fel tarfu ar gwsg ac agweddau afiach tuag at fwyd ac ymarfer corff.
Lles cymdeithasol
Mae lles cymdeithasol yn cyfeirio at gyfranogiad plentyn yn y gymuned a bod yn ddinesydd gweithredol. Mae'n cynnwys rhyngweithiadau iach ar-lein a datblygu perthnasoedd a chyfathrebu da.
Gall hyn edrych fel:
- Meithrin perthnasoedd â phobl sy'n cynnig gofal a chefnogaeth. Mae hyn yn cynnwys pobl arwyddocaol a chyfeillgarwch;
- Deall pryd y dylid integreiddio a chadw perthnasoedd ar-lein ac all-lein ar wahân;
- Cyfathrebu iach ac agored;
- Mynediad i gymunedau o bobl sy'n rhannu tebygrwyddau;
- Cynnal presenoldeb ar-lein sy'n briodol i'r oedran.
Gallai risgiau lles cymdeithasol negyddol edrych fel profi neu arddangos ymddygiadau bwlio. Gallai hefyd edrych fel bod yn darged ymddygiadau meithrin perthynas amhriodol a chamfanteisio. Mae risgiau eraill yn cynnwys FOMO (ofn colli allan), tynnu'n ôl i'ch hun a datblygu ymddygiadau gwrthgymdeithasol.