Canllaw Meddwl yn Feirniadol Ar-lein

• Awgrymiadau ar gyfer creu meddyliwr beirniadol
• Dechreuwyr sgwrs
• Darllenwch y canllaw
• Adnoddau i gefnogi meddwl beirniadol
• Adnoddau ategol

Awgrymiadau ar gyfer creu meddyliwr beirniadol

Defnyddiwch y cyngor canlynol i helpu eich plentyn i feithrin ei sgiliau meddwl beirniadol ac aros yn fwy diogel ar-lein.

Trafod eu bywyd ar-lein

Cael sgyrsiau rheolaidd gyda'ch plentyn am y cynnwys maen nhw'n ei weld ar-lein, yn debyg i sut y byddech chi'n gofyn am eu bywyd all-lein. Mae hyn yn rhoi cyfle i chi drafod y bwriad a'r ffynonellau y tu ôl i gynnwys a'u hannog i feddwl yn feirniadol am yr hyn maen nhw'n ei weld ar-lein.

Dysgwch nhw i wirio gwybodaeth ddwywaith

Helpwch eich plentyn i feithrin arferion diogel drwy eu hannog i wirio unrhyw wybodaeth maen nhw'n ei gweld ar-lein. Dangoswch iddyn nhw sut i wirio ffynonellau, cymharu ar draws sawl ffynhonnell a nodi gwefannau a sefydliadau dibynadwy y gallant eu defnyddio i wirio a yw stori'n wir.

Modelu ymddygiad cadarnhaol

Yn aml, bydd plant yn dynwared ymddygiad eu rhieni, felly gall dangos sgiliau meddwl beirniadol eu hannog i ymarfer y sgiliau hyn eu hunain. Tynnwch sylw at gynnwys rydych chi'n credu sy'n ffug a rhowch wybod iddyn nhw eich bod chi'n mynd i wirio'r ffynhonnell. Mae hyn yn ei gwneud hi'n fwy tebygol y byddan nhw'n gwneud yr un peth pan fyddan nhw'n dod ar draws gwybodaeth anghywir.

Dechreuwyr sgwrs

Rhowch gynnig ar ddefnyddio’r cychwynwyr sgwrs hyn i gychwyn trafodaeth gyda’ch plentyn am feddwl yn feirniadol. Mae gofyn cwestiynau agored yn helpu i osgoi atebion ie neu na ac yn annog plant i archwilio eu hymatebion heb ofni rhoi ateb anghywir.

“Pam ydych chi’n meddwl bod hyn wedi’i rannu ar-lein?”

Mae'r cwestiwn hwn yn annog plant i ystyried y bwriad y tu ôl i gynnwys ar-lein ac yn eu helpu i ddeall bod pethau'n cael eu postio gyda chymhelliant mewn golwg.

“A yw hyn yn dod o ffynhonnell rydyn ni’n ymddiried ynddi?”

Mae hyn yn helpu eich plentyn i ddysgu na ddylid ymddiried mewn ffynonellau yn awtomatig a bod rhai yn fwy dibynadwy nag eraill. Mae gofyn a ydyn nhw'n ymddiried yn y ffynhonnell, yn hytrach na dweud wrthyn nhw ei bod hi'n ddibynadwy ai peidio, yn eu hannog i wneud eu gwiriadau eu hunain ac yn eu helpu i osgoi teimlo eu bod nhw'n cael eu barnu.

“Sut allwn ni wirio a yw hyn yn wir?”

Gall hyn arwain at chi a'ch plentyn yn archwilio sut i wirio ffeithiau post gyda'ch gilydd. Gallwch ddangos iddyn nhw sut i gymharu ffynonellau a nodi sefydliadau dibynadwy y gallant eu defnyddio i wirio gwybodaeth ddwywaith yn y dyfodol.

“Pam ydych chi’n meddwl bod yr her/duedd hon yn boblogaidd?”

Gall y cwestiwn hwn arwain eich plentyn i feddwl a ydyn nhw wir eisiau cymryd rhan mewn tuedd neu her, neu a ydyn nhw ond yn ei wneud oherwydd bod eraill yn gwneud hynny. Mae hyn yn helpu plant i feddwl yn feirniadol am ddylanwad pwysau gan gyfoedion ac algorithmau cyfryngau cymdeithasol a gall eu helpu. osgoi cymryd rhan mewn heriau peryglus yn y dyfodol.